Burnout en Mindfulness

Hoe herstel je van een burnout? Die vraag wordt ons bijna dagelijks gesteld.
In deze wil ik het specifiek hebben over het herstellen van een burnout door middel van Mindfulness.

Een burnout betekent een fysieke en psychische uitputting. In een Mindfulness Training leer je fysiek te herstellen, door je lijf tot rust te brengen met aandachtsoefeningen. En dat is lang niet altijd ontspannend. Je lijf heeft lange tijd, soms maanden maar vaak jaren, onder hoogspanning gefunctioneerd. Je hele lijf staat schrap, alsof je continue in de overlevingsmodus staat. En JUIST op het moment dat je aandachtsoefeningen gaat doen, kan pas duidelijk worden hoeveel spanning er zit. Hoe pijnlijk je lijf eigenlijk voelt. En nee, dat is zeker niet fijn. Maar noodzakelijk is het wel. In die overlevingsmodus voelde je de pijn misschien niet, of je voelde het wel maar probeerde het te negeren. Daardoor ga je finaal over je grenzen heen. Door de pijn, je grenzen, weer te voelen kun je ook grenzen gaan stellen. Het wordt tijd dat je weer gaat leren om naar je lijf te luisteren. Om contact te maken met dat wonderbaarlijke lijf van je dat je al zo lang signalen geeft dat het niet goed met je gaat. Het wil gehoord worden. En dat doe je dus met aandachtsoefeningen, met name met de bodyscan. Tijdens de bodyscan scan je door je hele lichaam, stukje voor stukje. Ook door de stukken waar veel pijn en spanning zit. Het helpt je bewust te worden van de pijn en moeheid. Maar het laat je lijf ook herstellen, omdat het gedurende die 3 kwartier dat de oefening duurt, even niks hoeft. Nergens om naar toe te gaan, alleen maar liggen met je aandacht voor dat vermoeide, pijnlijke lijf. En door dat niks doen, kan het herstellen. Alsof je lijf even ademhaalt.

Op de lange termijn, als het herstel is ingezet, helpt de bodysan je om goed naar je eigen grenzen te luisteren. Zodat het niet nog eens gebeurt dat je ZO over je grenzen gaat als bij deze burnout.

Ook de zit- en loopmeditatie die je leert in de Mindfulness Training helpen je te herstellen en even rust te vinden. Even zitten in stilte. In aandacht lopen naar de koffie automaat. Rust leren vinden in je herstel. Want ook dat is lastig; het geduld opbrengen om jezelf te laten herstellen. Ook daar zijn aandachtsoefeningen belangrijk voor. Dat je het ongeduld voelt maar het niet helemaal WORDT. Dat je weer keuzes kunt gaan maken.

Het leuke is dat ik aan het eind van de training vaak hoor dat de 3 minuten ademruimte zo heeft geholpen, en dat mensen dat meerdere keren op een dag blijven doen. 3 Minuutjes! Die heeft iedereen wel. Je kunt de oefening dowloaden op onze download pagina, kun je meteen even proeven aan Mindfulness.

Tenslotte is ook de theorie uit de Mindfulness Training een belangrijk onderdeel in je herstel. Omdat je door middel van die theorie begrijpt waarom je lijf zo reageert op stress, wat jij daarin doet, wat je anders kunt doen.

Mindfulness is geen quick fix voor een burnout, maar wel een waardevolle bijdrage aan je herstel. Heb je een burnout maar twijfel je of Mindfulness wat voor jou is? Je kunt altijd eerst de Mindfulness Workshop doen om er even aan te proeven, kun je later altijd nog besluiten of je wel of niet de training gaat doen.

Alle goeds,
Lonneke Greven

 

Wat zijn de kenmerken / symptomen van een Burnout?

Wat is een burnout?

Dagelijks zien we in onze praktijk in Voorburg mensen die er doorheen zitten, die somber zijn, lichamelijke klachten hebben, maar niet iedereen heeft een burnout.

Een burnout is een heftig en complex verschijnsel. Je overvraagt jezelf al jaren, gaat stelselmatig over je grenzen heen. Psychische grenzen: “ja” zeggen terwijl je aan alles voelt dat het “nee” zou moeten zijn. Maar ook fysieke grenzen: toch nog maar even overwerken terwijl je eigenlijk doodmoe bent, doorwerken tot je hoofdpijn hebt, naar je werk gaan terwijl je koorts hebt.

“Doet niet iedereen dat wel eens een keer?”, hoor ik je vragen. Natuurlijk. Maar het gaat bij een burnout niet om ‘wel eens keer’. Het gaat echt om stelselmatig, langdurig, over je grenzen heen gaan. Vaak jarenlang. Van vakantie naar vakantie leven. “Als ik vannacht maar even goed slaap, dan red ik het wel weer”. Maar je redt het niet. Het wordt alleen maar erger. En dan ineens wordt je duizelig, merk je dat dat licht in je werkkamer toch wel erg fel is, kun je je steeds minder concentreren. “Waar had ik mijn sleutels ook alweer gelaten?” En al die geluiden in de bedrijfskantine! Alsof het op je afkomt.

Vaak voelt het alsof het ineens komt, maar is het eigenlijk een proces dat al jaren gaande is. Ook daar ga je je grenzen in verleggen. “Die hoofdpijn valt best mee”. “Ik ben wel eens vermoeider geweest”. Je stopt je oordoppen in voor alle signalen van je lijf en gaat maar door…tot het luchtalarm afgaat. En zelfs dan lukt het mensen soms nog om door te gaan. Maar niet lang. Want die hamer komt, hoe dan ook. Meestal is de aanleiding iets fysieks: een griepje, een verkoudheid die maar niet overgaat. En op het moment dat je ziek naar huis gaat, staat de man met de hamer thuis op je te wachten. En natuurlijk hang je dat op aan dat griepje, die verkoudheid. En doe je alles om daar van te herstellen. Stomen, sprayen, uitzieken.

Heel vaak moet ik mensen die hier in therapie of coaching zijn, laten zien dat ze echt een burnout hebben. Dat er neurologisch niks met ze aan de hand is, dat ze geen hartafwijking hebben, dat het geen chronische verkoudheid is. Je bent opgebrand. Op. Punt.

Een burnout heeft twee kanten: aan de ene kant de fysieke uitputting. De bijnieren die uitgeput zijn van het eindeloos adrenaline en cortisol aanmaken. En al die adrenaline en cortisol zorgen ervoor dat je je minder kunt concentreren, je geheugen het af laat weten, dat je gevoelig bent voor licht en geluid, dat je lijf zeer doet, dat je niet meer kunt ontspannen omdat je lichaam zo strak staat, dat je wiebelig bent, huilerig, somber, duizelig, misselijk… 
Hier moet je echt van herstellen. Dat kan alleen maar door even een pauze in te lassen, rust te nemen. Maar let op! Dit gaat je geen rust geven. Het is een noodzakelijke stap om jou, je lijf, tot stilstand te brengen, maar het maakt in het begin je klachten alleen maar erger. Sorry. Dat is de botte waarheid. Ik hoor vaak van clienten dat dat ze angstig maakt, en dat is heel goed voor te stellen. Maar het hoort erbij. Het komt goed, absoluut, maar daarvoor moet je gewoon je lichaam de tijd geven om te herstellen, om uitgeputte systemen weer in balans te brengen. 

Aan de andere kant is er het psychische stuk: jouw innerlijke houding die er voor zorgt dat deze stress situatie in stand wordt gehouden of verergert.

Je moet aan beide kanten wat doen: Je lijf snakt naar het grote niks. Je geest wil doorgaan, en dat moet je in balans zien te brengen.

Iedereen met een burnout stelt mij deze vraag: “hoe lang duurt het voor ik hier weer vanaf ben?”. Die vraag zul jij jezelf misschien ook al wel een paar keer hebben gesteld. Dat is een lastige vraag om te beantwoorden. Niet alleen omdat ieder mens uniek is, en elke weg richting de burnout ook uniek is. Meer nog omdat als ik een termijn noem, jij je daar in vast gaat bijten. “3 Maanden zei ze, dus dan wacht ik nu af en over 3 maanden ben ik er weer”. Plannen worden dan weer gemaakt, alle afspraken voor over 3 maanden alweer ingepland. En dan merk je ineens na 2 maanden dat je er nog láng niet bent. Dan ga je zitten zenuwen. “Potver, ze zei toch 3 maanden, waarom herstel ik nog niet, wat zegt dat over mij?” Termijnen noemen haalt je juist weg van je herstel in plaats van dat het je naar je herstel toe leidt. Je moet echt in het hier en nu zijn. Elke dag is weer anders. Elke dag voel je je anders. Elke dag gedraagt jouw lijf zich anders. En daar gaat het om: dat jij per dag kijkt hoe je zo goed mogelijk voor jezelf kunt zorgen. Los van elke termijn. En mag ik eerlijk zijn? 3 Maanden is héél erg kort als we het over een volledig herstel hebben van een burnout. Dat zeg ik niet om je bang te maken, maar om je af te remmen, realistisch te zijn. Laat de termijn los, en ga voor je herstel.

Hulp nodig? Je kunt ons altijd even bellen of mailen. We staan voor je klaar!

Lonneke