Een slechte jeugd zo gek nog niet?

Een ongelukkige jeugd maakt gelukkig…

Esther Nederhof heeft deze week haar onderzoek gepresenteerd waaruit blijkt dat mensen met een stressvolle jeugd minder kans hebben om een depressie te krijgen. Tenminste, dat is de conclusie die in vele media wordt aangehaald, maar is dit ook écht zo?

Laten we eens naar het onderzoek kijken. De onderzoekster heeft voor haar onderzoek mensen verdeeld in 2 groepen; De eerste groep bestaat uit mensen die zich langdurig op één taak kunnen richten, de tweede groep uit mensen die makkelijk kunnen wisselen van de ene taak naar de andere. En wat bleek; mensen die zich lang op 1 taak kunnen richten én een stressvolle jeugd hebben gehad, zijn minder gevoelig voor somberheid op het moment dat ze in hun huidige leven stress ervaren. Voor de andere groep bleek dit verband helemaal niet aanwezig te zijn.

Dus wat zegt dit onderzoek nu precies? Eigenlijk niet zo heel veel; voor sommige mensen geldt dat een slechte jeugd weerbaarder maakt. ‘Voor sommigen’ betekent dus niet ‘voor iedereen’.

Je moet je bij dergelijke onderzoeken altijd bedenken dat het maar een heel beperkt klein stukje is wat onderzocht is. Er is bijvoorbeeld niet gekeken naar genetische aanleg. Of naar het feit dat mensen misschien geen depressie ontwikkelen, maar WEL een persoonlijkheidsstoornis, of paniekklachten krijgen.

Wat ik in de media vooral lees, zijn de grote conclusies die aan dit onderzoek worden verbonden:
-een slechte jeugd maakt weerbaarder (alsof dat dus voor iedereen geldt)
-het zou ingezet kunnen worden om depressie te voorkomen (daar zeg ik hieronder nog iets over)
-het kan verklaren waarom de ene militair met een stressstoornis terugkomt van een missie en de ander niet (Nederhof heeft haar onderzoeksgroep een saaie taak aangeboden. Laten we de stress die we ervaren bij het doen van een saaie taak vooral niet verwarren met de stress tijdens intensieve militaire missies).

Kort gezegd, lijken het me te grote conclusies die totaal uit hun verband worden gerukt. Natuurlijk kan het zo zijn dat wanneer je al vroeg in aanraking komt met stress, dat je hier op latere leeftijd goed mee om kan gaan. En we kunnen ons er misschien ook wel wat bij voorstellen dat als je heel beschermd wordt opgevoed, je niet zo goed leert hoe je met tegenslagen om moet gaan. Maar. Er is altijd een MAAR. Dit zijn geen FEITEN. Wat voor de één zo is, is voor de ander weer heel anders. Misschien vind jij dat je het zwaar te verduren hebt gehad in je jonge jaren, en denkt je broer of zus, die exact hetzelfde heeft meegemaakt, daar heel anders over. Dus wat is nou precies een slechte jeugd? Dat is voor iedereen anders. Net als het feit dat iedereen anders omgaat met stress; de één zal het zeker veerkrachtiger maken, bij de ander kan al die stress op jonge leeftijd ernstige beschadigingen achterlaten waardoor je juist kwetsbaarder wordt voor stress en depressie.

Nederhof zegt verder dat haar onderzoek kan helpen bij de selectie voor bepaalde beroepen. Nou mevrouw Nederhof, dat vind ik nogal wat. Ik zie het al voor me. Aan de sollicitatietafel wordt je gevraagd of je een goede jeugd hebt gehad. “Ja?, dan achten wij u niet geschikt voor deze functie”. Ik zie de krantenkoppen al voor me: “werkloosheid onder prettig opgegroeide mensen groeit; deze niet-stressbestendige groep komt niet meer aan de bak”. Daarmee zeg je ook dat mensen niet leerbaar zijn. Natuurlijk kun je ook op latere leeftijd leren om met stress om te gaan om zo te voorkomen dat je depressief wordt! Wat heb jij liever; een leuke jeugd en later leren hoe je met stress om kan gaan of een hele vervelende jeugd maarja, je bent tenminste wel stressbestendig.

Vanmorgen werd ik door Justin Verkijk van Den Haag FM telefonisch geïnterviewd over het onderzoek. Hij sloot het interview af met de vraag of we dit onderzoek konden gebruiken als depressie-preventie. Dat leek mij niet dus dat gaf ik ook aan, maar ik kon het niet echt concreet maken. Pas toen ik ophing kreeg ik het volgende beeld voor ogen. Stel; jij hebt een fijne jeugd gehad. Stel. En ik bel bij jou aan als psycholoog. Ik vertel je dat uit onderzoek blijkt dat voor een deel van de mensen die prettig zijn opgegroeid er een kans bestaat dat zij eerder depressief zullen worden. Hoor je het: een deel en een kans? Dus ik nodig jou uit om preventief met mij te gaan werken om om te leren gaan met stress. Zie je het voor je? Daar heb je natuurlijk geen trek in! Je gaat vaak pas ergens mee aan de slag als het zich voordoet; je gaat een time-management cursus doen op het moment dat je merkt dat je niet uitkomt met je tijd, je download ontspanningsoefeningen van het internet op het moment dat je je gestrest voelt, dat doe je niet vóór je gestrest bent.

Dus laten we vooral in het hier en nu blijven en kijken wat je op DIT moment nodig hebt, in plaats van ons teveel te gaan verdiepen in waar je vandaan komt en je te vertellen dat dan maar meteen het stempel is wat je de rest van je leven met je mee moet dragen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *